Je zou denken dat je na twee of drie burn-outs wel iets leert, maar bij mij waren er tien pogingen nodig om te beseffen dat écht burn-out herstel via het lichaam begint, en niet alleen in je hoofd. Er was een dringend advies van mijn laatste manager voor nodig om de vicieuze cirkel eindelijk te doorbreken.

Het vertrouwde patroon

Ruim dertig jaar werkte ik in vaste dienst en stond ik bekend als iemand die altijd doorzette. Elke keer als ik uitviel, volgde ik hetzelfde vertrouwde patroon: bedrijfsarts, huisarts en psycholoog. Ik bracht talloze uren op de therapiebank door. We doken in het verleden, analyseerden mijn opvoeding en zochten naar jeugdtrauma’s.

Hoewel die gesprekken soms verhelderend of zelfs prettig waren, bleef één ding onveranderd: de burn-outs keerden steeds terug. Zodra ik weer aan het werk ging, schoot mijn systeem opnieuw in de stress.

De harde les: Je kunt je mindset nog zo hard proberen te veranderen, maar als je zenuwstelsel in de “overlevingsstand” blijft staan, verandert er onder de streep niets.

Wanneer stress fysiek wordt

Toen praten niet hielp en medicatie me alleen maar slechter liet voelen, begon ik zelf op onderzoek uit te gaan. Mijn stress was namelijk niet alleen ‘mentaal’. Het was fysiek. Ik had hartkloppingen, was chronisch vermoeid en voelde me somber. Ik was zelfs bang dat er iets mis was met mijn hart.

De cardioloog was echter onverbiddelijk: “Er is niets mis met je hart, je lichaam vertelt je simpelweg dat je te ver bent gegaan.”

De ontdekking: De kracht van de adem

Per toeval ontdekte ik hoe cruciaal het fysieke aspect is. Ik begon bij mezelf ‘in te checken’ en schrok van wat ik ontdekte. Onbewust hield ik mijn adem voortdurend in. Mijn ademhaling was oppervlakkig en hoog.

Toen ik mijn lichaam ‘scande’, merkte ik dat ik krampachtig in mijn stoel zat, met mijn spieren continu aangespannen. Het was zo logisch: mijn hart maakte overuren omdat ik mezelf letterlijk de zuurstof en energie onthield die ik nodig had. Ik zat gevangen in mijn eigen verkramping.

Mijn missie: LijfVerstand

Terugkijkend vind ik het onbegrijpelijk dat er in al die jaren bij de psycholoog nooit is gevraagd: ‘Martin, hoe adem jij eigenlijk?’ Nu ik bijna zestig ben, begrijp ik eindelijk de taal van mijn lichaam. Ik ben geen arts, maar een vertaler. Met LijfVerstand wil ik delen wat dertig jaar vallen en opstaan mij hebben geleerd. Niet met zweverige verhalen, maar met nuchter en gezond verstand. Zodat jij leert luisteren naar je lichaam voordat het hard moet schreeuwen — en je niet hoeft te wachten tot die elfde keer.

---

Verder lezen? Wist je dat stress ook direct invloed heeft op je rug? Lees hier mijn artikel over de link tussen ademhaling en rugpijn.