Vroeger dacht ik dat iedereen zich zo voelde. Dat het de normaalste zaak van de wereld was dat je na een dag school of werk compleet gesloopt op de bank neerviel. Pas veel later – na een carrière in het leger en jarenlang negeren van de signalen – ontdekte ik dat mijn ‘lijfverstand’ me al die tijd al iets probeerde te vertellen. Maar ik luisterde niet.
Heb jij dat ook? Dat je na een vergadering of een feestje naar buiten loopt en denkt: Hoe doen die anderen dat? Waar halen ze de energie vandaan om nog uren na te praten?
Lange tijd dacht ik dat ik gewoon harder moest werken. Meer discipline moest hebben. Maar de realiteit was anders: mijn zenuwstelsel heeft simpelweg geen filter. En als je dat niet weet, loop je met 120 kilometer per uur tegen een muur aan waar je niet doorheen kunt beuken.
De tijd in het leger: Twee gezichten
Tijdens mijn tijd in het leger werd dit patroon pijnlijk duidelijk. Het ene moment was ik een rustige, aardige kerel. Maar zodra ik uit balans raakte door te veel prikkels en te weinig herstel, veranderde ik. Ik werd prikkelbaar, kortaf en geirriteerd.
Ik dacht dat het erbij hoorde. Dat iedereen die interne strijd voerde. Maar terwijl collega’s nog energie over hadden voor een biertje of een avond stappen, was mijn accu niet alleen leeg; hij was gloeiend heet geworden.
De ontdekking van het ‘overgevoelige zenuwstelsel’
Gelukkig leven we nu in een tijd waarin we meer weten. We hebben labels zoals HSP (Hooggevoeligheid), ADHD en Autisme. Wat deze groepen vaak gemeen hebben? Een zenuwstelsel dat breedbeeld-informatie binnenkrijgt zonder zonnebril. Elke prikkel – geluid, licht, emoties van anderen – komt keihard binnen.
Soms is de oplossing simpel: even helemaal niets. In mijn blog over waarom wandelen de beste therapie is voor een vol hoofd lees je waarom de cadans van je stappen vaak meer doet voor je zenuwstelsel dan uren praten in een vergaderruimte.
Meten is weten: Hoe technologie mijn lijf hielp vertalen
Omdat ik van nature een nuchtere Fries ben, heb ik weinig met “zweverige” verhalen. Ik wil feiten. Toen ik merkte dat ik pas doorhad dat het misging als ik met hartkloppingen en een verhoogde bloeddruk op de bank lag, wist ik: ik heb gereedschap nodig.
Als je gevoel je voor de gek houdt (omdat je gewend bent altijd ‘aan’ te staan), heb je data nodig. Hier zijn de tools die voor mij het verschil maken:
1. De betrouwbaarheid van de Omron Bloeddrukmeter
Mijn huisarts wilde dat ik mijn bloeddruk over een langere periode in de gaten hield. “Koop een goede meter, Martin,” zei hij. De keuze viel op Omron. Waarom? Omdat je die ook bij de cardioloog op het bureau ziet staan.
Het mooie is de koppeling met de app. Ik zie nu precies wanneer mijn lijf in de stress schiet. Is mijn bloeddruk na die ene vergadering structureel te hoog? Dan is dat geen toeval, maar een signaal om in te grijpen.
2. De Oura-ring: Je herstel aan je vinger
Voor wie een sporthorloge te ‘druk’ vindt met alle meldingen, is de Oura-ring een uitkomst. Deze ring meet je hartslagvariabiliteit (HRV) en je slaapkwaliteit. Soms voel ik me ’s ochtends prima, maar zegt mijn Oura-ring: “Martin, je herstel is minimaal, doe vandaag een stapje terug.” Negen van de tien keer heeft de ring gelijk.
3. Garmin Sporthorloges en de ‘Body Battery’
Voor de actieve dagen zweer ik bij Garmin. Hun ‘Body Battery’ functie is een briljante manier om je energie te visualiseren. Het geeft je simpelweg een cijfer van 0 tot 100. Begint je dag al op 40? Dan weet je dat je die avond dat feestje misschien beter kunt overslaan.
Een simpele test voor je Lijfverstand
Wil je nu direct weten hoe het met je zenuwstelsel staat zonder dure gadgets? Doe dan de BOLT-score test:
- Adem rustig in en uit door je neus.
- Houd na de uitademing je neus dicht en start de timer.
- Stop de timer zodra je de eerste echte aandrang voelt om weer te ademen (een slikreflex of een samentrekking van je middenrif).
Is je score lager dan 20 seconden? Geen paniek. Een lage score is simpelweg een teken dat je zenuwstelsel in de overlevingsstand staat. Je ademt waarschijnlijk te hoog en te snel. Gelukkig kun je dit trainen. In mijn artikel over ademhalingstechnieken voor meer rust en balans leg ik je stap voor stap uit hoe je je systeem weer omlaag brengt zonder dat het mystiek wordt.
Mijn geheim voor een fysieke en mentale ‘reset’
Wanneer mijn Garmin of Oura-ring aangeeft dat mijn batterij leegloopt, grijp ik terug op een methode die ik dagelijks toepas: de Vijf Tibetaanse Rites.
Vooral de Vierde Rite (de Tafel) is voor mij een ‘game changer’. Het is de perfecte manier om fysieke kracht te combineren met een diepe energetische reiniging. Het opent je hart en geeft je die broodnodige energieboost zonder dat je zenuwstelsel verder overbelast raakt. Het helpt me om uit mijn hoofd te gaan en weer terug in mijn lijf te zakken.
Conclusie: Stop met vergelijken, start met luisteren
Of je nu HSP hebt, ADHD, of gewoon een drukke baan: stop met kijken naar hoe anderen het doen. Jouw lijf is jouw kompas. Het leger leerde me discipline, maar mijn burn-out leerde me Lijfverstand.
Gebruik de techniek die er is — of dat nu een goede bloeddrukmeter is of een ademhalingsoefening — om weer de regie te krijgen. Want geloof me: op de bank liggen met hartkloppingen is een veel te hoge prijs voor een beetje ‘doorzetten’.
Wat is jouw ervaring? Herken jij dat gevoel van altijd ‘aan’ staan? Laat het me weten in de reacties of stuur een berichtje. Laten we die nuchtere weg naar herstel samen bewandelen.
Geef een reactie